Ortopedia to jedna z podstawowych dziś dziedzin medycyny. Przedmiotem jej zainteresowania jest diagnostyka oraz leczenie operacyjne i zachowawcze schorzeń i urazów narządu ruchu. Jednak nie ogranicza się wyłącznie do dolegliwości wynikających z nieprawidłowego funkcjonowania tkanki kostnej, ale obejmuje też leczenie zaburzeń w obszarze więzadeł, stawów, mięśni, ścięgien oraz nerwów. Pierwotnie ortopedami nazywano lekarzy zajmujących się prostowaniem kręgosłupów dziecięcych, z czasem dziedzina ta przeniosła się na cały układ ruchu. Pierwsza klinika ortopedyczna w Polsce powstała w 1923 roku. 

Czym zajmuje się lekarz ortopeda?

Ortopeda zajmuje się diagnozą i leczeniem narządu ruchu. Z tą dziedziną medycyny ściśle wiąże się też traumatologia, czyli chirurgia urazowa, która diagnozuje i leczy, również operacyjnie, wszelkiego rodzaju urazy: złamania kości, skręcenia i zwichnięcia stawów, więzadeł oraz ścięgien. W szczególności do ortopedy należy się udać zawsze wtedy, gdy lekarz ogólny wstępnie diagnozuje:

  • choroby kręgosłupa: zaistnienie zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, dyskopatię, przepuklinę dyskową, stenozę kanału kręgowego  
  • wady postawy: najczęściej to skolioza, kifoza i lordoza 
  • płaskostopie, stopę szpotawą, koślawy paluch
  • zmiany przeciążeniowe powodujące zapalenie kaletki przedrzepkowej, łokieć tenisisty, ostrogę piętową, zespół cieśni kanału nadgarstka 
  • choroby biodra: niemowlęce oraz jałową martwicę kości udowej, chorobę zwyrodnieniowa stawu biodrowego
  • choroby zapalne kości i stawów
  • urazy: wszelkie złamania, zwichnięcia, skręcenia kości, niestabilność rzepki, uszkodzenia łąkotek
  • nowotwory narządu ruchu
  • zapalenia i zakażenia kości oraz stawów
  • choroby nerwowo-mięśniowe
  • wady wrodzone, takie jak: kręcz szyi czy wrodzona dysplazja stawu biodrowego
  • uszkodzenia nerwów obwodowych
  • choroby metaboliczne, endokrynologiczne oraz uwarunkowane genetycznie
  • złamania patologiczne i zmęczeniowe
  • chorobę Olliera, czyli chrzęstniakowatość
  • chorobę  Dupuytrena
  • chorobę Kienbocka

Jakie badania zleca ortopeda?

Do lekarza ortopedy trafia się najczęściej wówczas, gdy odczuwa się dyskomfort narządu ruchu. To pierwszy objaw, że w organizmie dzieje się coś złego. Ortopeda niezbędny jest też w nagłych przypadkach urazów, do zdiagnozowania zwichnięcia, złamania czy skręcenia. Ostatnie z objawów dają zwykle jednoznaczne wyniki, natomiast zdecydowanie trudniej zdiagnozować i leczyć choroby zwyrodnieniowe, które dają często wieloznaczne symptomy. 

Po dotarciu do ortopedy lekarz zaczyna zawsze od szczegółowego wywiadu z pacjentem. Jest to niezbędne, szczególnie w przypadku chorób zwyrodnieniowych, które nie zawsze dają oczywiste objawy. W celu pełnego zobrazowania urazu czy choroby, ortopeda dysponuje sporą grupą badań, jakie może zlecić do wykonania pacjentowi. Najczęściej jest to badanie rentgenowskie obrazujące odcinki kręgosłupa szyjnego, piersiowego czy lędźwiowego do oceny stanu kręgosłupa. RTG to badanie diagnostyczne do wszelkich złamań, skrętów czy innych mechanicznych urazów tkanek twardych. Do zweryfikowania stanu tkanek twardych i miękkich stosuje się badanie ultrasonograficzne, tomografię komputerową i w końcu rezonans komputerowy. W szczególnych przypadkach ortopeda może skierować pacjenta na artrografię umożliwiającą dokonanie szczegółowej analizy struktury stawu. Innym z badań, stosowanych ostatnio niezależnie od porady ortopedycznej jest densytometria, badanie pomiaru gęstości mineralnej tkanki kostnej. 

Ortopedia zajmuje szczególne miejsce w profilaktyce chorób oraz urazów u dzieci i niemowląt. Po raz pierwszy rodzice udają się z noworodkiem na wizytę do ortopedy kilka tygodni po porodzie w celu wykluczenia dysplazji stawów biodrowych. Do diagnozy narządu ruchu u niemowląt lekarz wykorzystuje badanie ultrasonograficzne. W późniejszym okresie dzieci powinny systematycznie być badane przez ortopedę w celu wykluczenia wad postawy czy też ich leczenia oraz profilaktyki.

Zobacz koniecznie:

Koszt wizyty u ortopedy

Aby dostać się do ortopedy należy mieć skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu. Wówczas konsultacja medyczna odbędzie się w ramach NFZ. Ale bardzo często czas oczekiwania jest na tyle długi, a ból tak dotkliwy, że pozostaje wyłącznie wizyta prywatna u ortopedy. Koszt takiej wizyt zależy od proporcji usług medycznych w danym województwie i oscyluje w granicach 200 zł, od 170 do 230 zł. Do tego dochodzi koszt badań zleconych przez lekarza. 

Badanie USG jednego stawu to koszt ok. 200 zł; dwa różne stawy kosztują 350 zł, USG Dopplera to 200 zł. Poważniejsze zabiegi ortopedyczne kosztują od kilku do kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Alloplastyka stawu, w tym alloplastyka stawu biodrowego, kolana czy barku należą do zabiegów najdroższych i kosztują ok. 22.000 zł, korekcja halluxa to koszt. ok. 8.000zł, a płasko-koślawej stopy ok. 9.000zł. Artroskopia cena również zależy od miejsca dokonania zabiegu, np. artroskopia łąkotki kosztuje ok. 6.000zł. 

Większość zabiegów dokonywanych w gabinetach ortopedycznych jest również refundowana. Czasem refundacji podlegają zabiegi bardziej inwazyjne, natomiast te przy użyciu nowoczesnych urządzeń, sprawiających, że nawet poważny zabieg można przeprowadzić nieinwazyjnie –  już nie. Zawsze warto dokładnie sprawdzić możliwości i potencjał danego zabiegu.