Praca, dom, spotkania ze znajomymi oraz multum innych obowiązków, które czekają nas każdego dnia. Przebywamy na nogach nawet do 18h (!) dziennie, a tym samym zaniedbujemy regularny i odpowiednio długi sen. Na szczęście istnieje używka, która pozwala nam zachować energię na cały, intensywny dzień. Mowa tutaj oczywiście o kawie, która już od kilku wieków stanowi dla człowieka jedno z głównych źródeł dziennej dawki kofeiny. Dlaczego właśnie ona stała się jedną z najbardziej popularnych używek na świecie i jaką warto wybrać? Żeby odpowiedzieć na te pytania, należy poszukać najpierw odpowiedzi w historii.

Dwie historie, lecz jeden skutek

Istnieją dwie legendy dotyczące odkrycia kawy i jej właściwości. Obie opowiadają o człowieku, który wędrując przez Afrykę postanowił spróbować owoców zjadanych przez stado pobudzonych kóz. W pierwszym jednak przypadku próbuje ich sufi Shaikh ash-Shadhili, natomiast w drugiej historii główną rolę przyjmuje pasterz o imieniu Kaldi. Niezależnie jednak od wersji, jaką przyjmiemy okazuje się, że kawa ma bardzo długą historię. Szacuje się, że już w XIII wieku opracowano metody pozwalające na prażenie nasion kawowca, a następnie tworzenie z nich napoju. Kawa w Europie pojawiła się w XVI wieku, a fakt ten zawdzięczamy Leonhardowi Rauwolfowi, który podróżując po Bliskim Wschodzie odkrył jej zaskakujące właściwości. Tak oto rozpoczęła się masowa konsumpcja wspomnianego napoju. W Polsce kawa pojawiła się natomiast trochę później, bo dopiero pod koniec XVIII wieku. Z początku społeczeństwo polskie podchodziło do niej sceptycznie, jednak za sprawą wielkich artystów, jak na przykład Ignacy Krasicki, zyskała ona akceptację. W PRL często występowały niedobory kawy, gdyż stała się ona w tym czasie produktem wręcz prestiżowym. Jednak wraz z wprowadzeniem ustroju wolnorynkowego sytuacja ustabilizowała się, a każdy kto chciał mógł zasmakować energetycznego napoju. Z czego wynikają jednak jego właściwości?

Dlaczego kawa nas pobudza?

W ziarnach kawowe występują duże ilości związku chemicznego o skomplikowanej nazwie 1,3,7-trimetylo-1H-puryno-2,6(3H,7H)-dion, zwanym potocznie kofeiną. Jest ona środkiem psychoaktywnym, który działa pobudzająco. Przenika ona do mózgu, gdzie pełni ona rolę inhibitora kompetycyjnego. Zjawisko to polega na tym, iż z powodu bardzo podobnej budowy cząsteczki kofeiny do cząsteczki adenozyny rywalizuje ona z nią miejsca na receptorach komórek, tym samym blokując je dla właściwego dla nich związku. Dzięki temu, zatrzymane jest działanie adenozyny, która to wpływa na ograniczenie aktywności neuronów w mózgu. Stąd też, po wypiciu kawy czy też innego napoju zawierającego kofeinę, człowiek czuje się pobudzony i zdolny do działania. Mimo, iż związek ten kojarzony jest jako uzależniająca używka, wpływa także pozytywnie na organizm człowieka. Do pozytywnych skutków działania kofeiny należą miedzy innymi:

  • usuwanie zmęczenia,
  • zwiększanie koncentracji,
  • polepszanie nastroju,
  • poprawienie pamięci długotrwałej,
  • zapobieganie demencji.

Co więcej, spożywanie dwóch filiżanek kawy dziennie zmniejsza ryzyko zachorowania na różne choroby serca czy też płuc. Należy jednak pamiętać, że wspomniane zalety dotyczącą sytuacji, gdy spożywamy niewielkie ilości kofeiny. Związek ten w większych dawkach może uzależniać podobnie jak nikotyna, a tym samym doprowadzić do szkodliwego nałogu. Nie przechodźmy jednak to negatywów, lecz zastanówmy się nad kluczowym problem artykułu, to znaczy gdzie znaleźć można najlepszą kawę?

Najlepsze kawy ziarniste

Jakość kawy zależy przede wszystkim od klimatu, w jakim kawowiec rośnie. Według specjalistów, najlepsze tereny do uprawy wspomnianej rośliny to obszar pomiędzy zwrotnikiem Raka i Koziorożca, zwane potocznie „pasem kawowym”. Wysoka temperatura oraz niska wilgotność panująca tam korzystnie wpływa na dojrzewanie owoców kakaowca. Kolejne rzeczy, na jakie powinno się zwrócić uwagę podczas wyboru najlepszej kawy jest proces obróbki owoców. Istnieją bowiem dwie metody suszenia, które znacząco wpływają na późniejszy smak kawy: suche oraz mokre. Pierwsze z nich jest opcją tańszą, a tym samym gorszą jakościowo. Polega ona na wystawianiu owoców na słońce przez dany okres czasu, dzięki czemu mogą zostać poddane dalszej obróbce. Metoda mokra natomiast stosowana jest, gdy chcemy najpierw pozyskać nasiona z owoców, przed ich suszeniem. Dzięki temu, uzyskujemy od razu esencję smaku kawy, która może zostać poddana dalszemu procesowi produkcyjnemu. Czy da się jednak obiektywnie określić, która kawa jest najlepsza? Najbardziej trafną odpowiedzią na to pytanie może być stwierdzenie: „Ta, która nam smakuje w największym stopniu”. Prawdą jest, że pochodzenie owoców kakaowca, a następnie cały proces ich obróbki ma ogromne znaczenie, jednak wszystko to końcowo oceniane jest przez nasze, subiektywne kubki smakowe. Stąd też jedyną radą, jaką kierować się można przy wybieraniu kawy jest wciąż  próbowanie nowych. Nie bójmy się więc nowych doświadczeń, gdyż tylko one mogą zmienić nasze życie na lepsze, nawet w kwestii porannej kawy!